พบ วาฬจงอยยาวลองแมนในประเทศไทย ครั้งแรกในน่านน้ำไทย – สัญญาณเชิงบวกต่อการอนุรักษ์ทะเลไทย

nhknoxville.com – วาฬจงอยยาวลองแมนในประเทศไทย การค้นพบวาฬหายากในน่านน้ำไทยสร้างความตื่นเต้นให้แก่นักวิชาการด้านทะเลและผู้อนุรักษ์ธรรมชาติ หลังพบซากวาฬตัวหนึ่งถูกคลื่นซัดขึ้นฝั่งในจังหวัดจันทบุรีเมื่อวันที่ 13 มกราคมที่ผ่านมา ก่อนที่ภายหลังจะได้รับการยืนยันว่าเป็น (Longman’s beaked whale) หรือ Indopacetus pacificus ซึ่งไม่เพียงเป็นวาฬหายากระดับโลก แต่ยังไม่เคยถูกบันทึกในประเทศไทยมาก่อน

แม้ว่าตัววาฬจะเสียชีวิตแล้ว แต่นักวิชาการระบุว่านี่คือ สัญญาณที่มีความหมายเชิงบวก เพราะสะท้อนถึงความหลากหลายทางชีวภาพและสุขภาวะของระบบนิเวศทะเลลึกของไทย

วาฬจงอยยาวลองแมนคืออะไร?

หนึ่งในวาฬที่พบเห็นยากที่สุดในโลก

วาฬจงอยยาวลองแมนจัดอยู่ในตระกูล Ziphiidae หรือที่รู้จักในชื่อ “วาฬจงอย” เนื่องจากมีรูปปากและขากรรไกรยื่นคล้ายจงอยนก ถูกเรียกอีกชื่อว่า “วาฬทโรปิคอลบอตเทิลโนส” (Tropical Bottlenose Whale) และมีถิ่นอาศัยอยู่ในทะเลลึกห่างจากชายฝั่ง ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้การพบเห็นมีน้อยมาก แม้ในระดับโลก

ดร.ก้องเกียรติ กิตติวัฒนาวงศ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านทะเลจากกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ระบุว่า การยืนยันชนิดวาฬดังกล่าวถือเป็น “หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญของประเทศไทย” และจะถูกบันทึกลงฐานข้อมูลสัตว์ทะเลหายากของประเทศอย่างเป็นทางการ

รายละเอียดการพบซากวาฬในจังหวัดจันทบุรี

ลักษณะทางกายภาพและข้อมูลเบื้องต้น

หลังการตรวจสอบเบื้องต้น เจ้าหน้าที่พบว่าเป็นวาฬเพศผู้ ความยาวประมาณ 5 เมตร ลำตัวเรียว เพรียว มีครีบหลังโค้งมนไม่สูงนัก และมีรอยแผลเป็นลักษณะเฉพาะบนผิวหนัง คาดว่าเกิดจากการถูกฉลามโจมตี ซึ่งพบได้ในวาฬจงอยหลายชนิดตามธรรมชาติ

สัตวแพทย์จาก ทช. ได้ทำการผ่าชันสูตรซาก (Necropsy) เพื่อระบุ สาเหตุการเสียชีวิต ว่ามาจากปัจจัยทางธรรมชาติ หรือเกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การเกยตื้น มลพิษ หรือคลื่นเสียงความถี่สูงจากเครื่องมือเดินเรือ

ความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพของไทย

ไทยเพิ่มจำนวนชนิดวาฬที่บันทึกได้เป็น 29 ชนิด

เพจ ThaiWhales ซึ่งทำหน้าที่เก็บข้อมูลสัตว์ทะเลเลี้ยงลูกด้วยนมของไทย ระบุว่าการค้นพบครั้งนี้ทำให้ประเทศไทยมี บันทึกชนิดวาฬและโลมาในน่านน้ำไทยเพิ่มขึ้นเป็น 29 ชนิด ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญว่าน่านน้ำไทยมีระบบนิเวศที่ซับซ้อนและมีคุณค่าทางชีววิทยาสูง

ดร.ก้องเกียรติกล่าวว่าแม้วาฬตัวนี้จะไม่รอดชีวิต แต่การพบเห็นบ่งบอกว่า “ทะเลไทยยังทำหน้าที่เป็นเส้นทางหรือถิ่นอาศัยของสัตว์ทะเลลึกได้อย่างดี”

ลักษณะพฤติกรรมและถิ่นที่อยู่ของวาฬลองแมน

อยู่กันเป็นฝูงใหญ่ในทะเลลึก

ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์พบว่าวาฬจงอยยาวลองแมนมีขนาดลำตัวเมื่อโตเต็มวัยระหว่าง 4–9 เมตร ตัวผู้สามารถจำแนกได้ด้วยฟันรูปไข่สองซี่ที่ปลายขากรรไกรล่าง วาฬชนิดนี้ยังถือว่าหายากมาก และมีพฤติกรรมอยู่รวมกันเป็นฝูงตั้งแต่ 10 ตัวไปจนถึง 100 ตัว

อาหารหลักของวาฬชนิดนี้คือ ปลาหมึกในทะเลลึก ซึ่งสะท้อนว่าทะเลไทยมีห่วงโซ่อาหารรองรับสิ่งมีชีวิตระดับสูงได้อย่างสมบูรณ์

พื้นที่การกระจายตัวของวาฬจงอยยาวลองแมนอยู่ในเขตร้อนและกึ่งร้อนทั่วภูมิภาค อินโด-แปซิฟิก ซึ่งรวมถึงทะเลขนาดใหญ่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ข่าวดีต่อการอนุรักษ์ทะเลไทย

การพบวาฬหายากอย่างลองแมนไม่เพียงสร้างองค์ความรู้ใหม่แก่ประเทศไทย แต่ยังช่วยเสริมภาพรวมของการอนุรักษ์สัตว์ทะเลหายาก ทั้งในด้านการเฝ้าติดตาม การวางมาตรการคุ้มครอง และการทำงานร่วมกับชุมชนชายฝั่ง

นักอนุรักษ์มองว่าการค้นพบครั้งนี้มีความสำคัญในระดับภูมิภาค เนื่องจากแสดงให้เห็นว่าน่านน้ำไทยยังคงเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศโลกที่มีความอุดมสมบูรณ์

วาฬบรูด้าปรากฏตัวที่บางแสน – สัญญาณอื่นที่น่ายินดี

ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ชายหาดบางแสน จังหวัดชลบุรี เกิดปรากฏการณ์ที่สร้างความตื่นเต้น เมื่อมีการพบ วาฬบรูด้า จำนวน 3 ตัว โดยมีทั้งแม่วาฬและลูกวาฬ 2 ตัวใกล้ชายฝั่งบริเวณหาดวอนนภา ซึ่งสะท้อนถึงสุขภาพของระบบนิเวศชายฝั่งและการฟื้นตัวของสัตว์ทะเลขนาดใหญ่ในทะเลไทย

สรุป

การค้นพบวาฬจงอยยาวลองแมนครั้งแรกในประเทศไทยถือเป็นเหตุการณ์ที่มีความหมายต่อ วิทยาศาสตร์ การอนุรักษ์ และความหลากหลายทางชีวภาพ แม้ว่าจะเป็นซากก็ตาม แต่ช่วยเปิดประตูสู่งานวิจัยเชิงลึกเกี่ยวกับระบบนิเวศทะเลลึกของประเทศและเพิ่มความรู้ต่อโลกในภาพรวมอีกด้วย

THETHAIGER